ابراهيم اصلاح عربانى

742

كتاب گيلان ( فارسى )

ارضى صاحب زمين شده‌اند بدون اين‌كه در طى مراحل مختلف اجراى قوانين مورد محاسبهء مضاعف قرار گيرند . 3 - تعيين نحوهء توزيع اراضى اعمّ از آبى و ديم بين زارعين ( توزيع فراوانى ) . 4 - برآورد مجموع اراضى مزروعى به تفكيك آبى و ديم . 5 - برآورد متوسط زمين مزروعى هرزارع اعم از آبى و ديم . 6 - برآورد ميزان زمين زير كشت سالانهء زارعين اعم از آبى و ديم . 7 - تعيين تعداد مالكينى كه شق تقسيم مرحلهء دوم يا سوم اصلاحات ارضى دربارهء آنها اجرا شده و ميزان زمينى كه از اين طريق نصيب آنان شده است . جدول شمارهء 4 - ميزان زمينى كه در نتيجه اجراى قوانين اصلاحات ارضى نصيب زارعين گيلان گرديد ( به تفكيك آبى و ديم ) . در بررسى جدول شمارهء 4 كه با توجه به آمار و ارقام داده شده در جداول مختلف نشريهء شمارهء 213 مركز تحقيقات روستائى و اقتصاد كشاورزى تنظيم گرديده است نتايج زير به دست مىآيد : 1 - استان گيلان داراى 10 شهرستان و 2157 واحد روستا و مزرعه بوده كه در 1569 واحد آن مقررات مراحل مختلف قانون اصلاحات ارضى به مرحلهء اجرا درآمده است . 2 - در سراسر استان گيلان مالكينى كه شق تقسيم در املاك آنان اجرا شده 12 نفر بوده‌اند . املاك 2 تن از آنان از توابع شهرستان رودبار بوده و 5 هكتار زمين آبى در سهميهء آنها قرار گرفته است . املاك 10 نفر ديگر در شهرستان تالش بوده كه 295 / 63 هكتار زمين ( 454 / 61 هكتار زمين آبى و 841 / 1 هكتار زمين ديم ) در مقسومهء آنان قرار گرفته است . ميانگين زمين آبى هريك 145 / 6 هكتار و ميانگين زمين ديم هريك 184 / 0 هكتار بوده است . با اجراى شق تقسيم در اين املاك ، گروهى از مالكين رأسا اقدام به بهره‌بردارى نمودند و گروه ديگر با استفاده از كارگران مزدور به بهره‌بردارى پرداختند . 3 - جز آنچه گفته شد بقيهء اراضى مشمول قانون كه در جدول شمارهء 4 آمده است به كشاورزان صاحب نسق منتقل گرديد . به طور كلى نتايج حاصله از اجراى قوانين و مقررات اصلاحات ارضى در گيلان را مىتوان چنين خلاصه كرد : مجموعا در سراسر استان 421 / 917 ، 138 هكتار زمين اعم از آبى و ديم به كشاورزان صاحب‌نسق منتقل شده كه 507 / 504 ، 136 هكتار آن زير كشت و 914 / 2412 هكتار آن به صورت آيش سالانه بوده است . تعداد كشاورزان مزبور 288 ، 126 نفر برآورد شده و ميزان اراضى زير كشت آبى كه به 104 ، 109 زارع صاحب‌نسق منتقل گرديده حدود 983 / 655 ، 100 هكتار بوده است . مجموع اراضى ديم انتقال‌يافته به 934 ، 67 زارع صاحب‌نسق بالغ بر 438 / 261 ، 38 هكتار بود كه از اين ميزان ، مقدار 524 / 848 ، 35 هكتار زير كشت و 914 / 2412 هكتار آيش سالانه مربوط به شهرستانهاى رودبار ، رودسر ، تالش و لاهيجان بوده است . در ساير شهرستانهاى گيلان آيش‌بندى وجود ندارد . لازم به يادآورى است كه چون اغلب كشاورزان هم داراى اراضى آبى و هم داراى اراضى ديم بوده‌اند ، در آماربرداريهاى تفكيكى از اراضى آبى و اراضى ديم دو بار به حساب آمده‌اند ؛ به همين علت مجموع عددى آنها با تعداد واقعى كشاورزان صاحب اراضى آبى و ديم كه مجموعا در سرتاسر استان 288 ، 126 نفر برآورد شده مطابقت ندارد . نكتهء درخور تعمق در اجراى